Dünyanın en büyük kamerası en süratli dönen asteroitini görüntüledi

Rubin’in birinci müşahedeleri, yaklaşık 2 bin yeni asteroidi işaret etmişti. 7 Ocak’ta açıklanan yeni bir çalışma ise bu kümenin içinde 19 asteroitin “süper süratli dönen” sınıfına girdiğini gösterdi. Bu sınıftaki gökcisimleri, kendi ekseni etrafındaki dönüşünü 2,2 saatten kısa müddette tamamlıyor.

REKOR SÜRAT, KAYA GİBİ

Çalışmaya nazaran bu 19 asteroitten biri, şimdiye dek bulunan 500 metreden büyük asteroitler içinde “en süratli dönen” örnek olabilir: 2025 MN45. Ana asteroit neslinde (Mars ile Jüpiter arasında) yer aldığı belirtilen göktaşının çapı yaklaşık 710 metre ve bir dönüşünü 1,88 dakikada tamamlıyor.

Bu kadar süratli dönüş, bilim beşerlerine nazaran tesadüf değil. Asteroitlerin dönüş suratları; geçmişte şiddetli bir çarpışma yaşayıp yaşamadıklarına, iç yapılarının “dağınık moloz yığını” mı yoksa daha bütünlüklü bir kütle mi olduğuna dair ipuçları veriyor. Çalışmanın lideri Sarah Greenstreet, bu süratte parçalanmadan kalabilmesi için 2025 MN45’in “katı kaya” gibisi bir dayanıklılığa sahip olması gerektiğini söylüyor. Bu yorum dikkat cazip; zira birçok asteroitin, yerçekimiyle bir ortada duran küçük kaya ve enkaz kesimlerinden oluşan “moloz yığını” yapıda olduğu düşünülüyor.

Araştırmacılar, daha küçük (birkaç metre ya da onlarca metre ölçeğinde) birtakım asteroitlerin 1 dakikadan kısa müddette dönebildiğini hatırlatıyor. Lakin yüzlerce metre ölçeğindeki bir gövdenin bu kadar süratli dönmesi, “malzeme dayanımı” açısından çok daha çarpıcı kabul ediliyor.

LSST İLE 10 YIL

Rubin Gözlemevi şimdi tam kapasite ana misyonuna başlamış değil. Asıl büyük proje, 10 yıl sürecek “Legacy Survey of Space and Time (LSST)” taraması. Bu tarama, kozmosun geniş açıyla ve yüksek çözünürlükle adeta “zaman atlamalı” kaydını oluşturmayı hedefliyor. Rubin’in bu işteki en büyük kozu ise 3,2 milyar piksellik LSST Kamerası: Dijital kameralar ortasında en büyüklerden biri olarak tanımlanıyor. Sistemin suratı da argümanlı; teleskobun yaklaşık 40 saniyede bir imaj alabilecek halde tasarlandığı belirtiliyor.

Bilim insanları, daha birinci bilgilerde kısa müddette bu kadar çok yeni asteroit bulunmasının, LSST başladığında gökyüzünden ne kadar büyük bir “keşif yağmuru” gelebileceğinin işareti olduğunu söylüyor. Çalışma, The Astrophysical Journal Letters mecmuasında yayımlandı ve ABD’deki Amerikan Astronomi Topluluğu’nun 247. toplantısında da sunuldu.

Kaynak: Hürriyet