Orta Doğu’da savaş çanları çalıyor! ABD İran’a saldırır mı? Bölgeyi ne bekliyor? Uzmanlar Hürriyet’e kıymetlendirdi

ABD’nin Orta Doğu’da yaptığı hazırlık, sevk edilen uçak gemisi kümesi ve ağır askeri yığınakla tansiyonu en üst düzeye taşıdı. ABD’nin askeri gücünün bölgedeki varlığı, Lider Donald Trump’ın İran’ı müzakere masasına çekmeye çalışması olarak yorumlanırken Tahran’dan Washington’a rest çeken açıklamalar yapıldı.

ABD’nin İran’a yönelik mümkün bir askeri müdahalesi, Orta Doğu’da istikrarları değiştirebilecek bir senaryo olarak milletlerarası kamuoyunda tartışılmaya devam ediyor. Washington’un hücum seçeneğini hayata geçirmesi halinde bunun sırf İran’ı değil, bölgedeki müttefik ve rakip ülkeleri de direkt etkileyeceği, İsrail ve İran’ın vekil güçlerinin sürece dahil olmasıyla çatışmanın genişleyebileceği bedellendiriliyor.

Batı medyasında Trump’ın muhtemel atılımları ortasında, Venezuela’da Nicolas Maduro’ya karşı yürütülene emsal bir askeri operasyon ve İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’e suikast teşebbüsü düzenlenmesi üzere seçenekler de olduğu argüman ediliyor. Öte yandan ABD ve İsrail’in geçen yaz İran’a düzenlediği akınlar sonrası İran’ın savunma kapasitesinin hangi noktada olduğu ve nükleer tehdit argümanlarının sürüp sürmediği de kritik başlıklar ortasında yer alıyor.

Uzmanlar, mümkün bir ABD saldırısının başta Körfez ülkeleri olmak üzere bölgede yaratabileceği tesirleri Hürriyet’e kıymetlendirdi.

“REJİM DEĞİŞİKLİĞİ ABD İÇİN KOŞUL DEĞİL”

Strateji ve Güvenlik Uzmanı İbrahim Keleş, ABD-İran tansiyonuna ait değerlendirmesinde Washington’un muhtemel bir saldırısının art planını, gayelerini ve olası sonuçlarını çok boyutlu biçimde ele aldı.

İbrahim Keleş, bahsin başına temel bir soru koymak gerektiğini belirterek, “ABD, İran’a neden saldırsın, ABD’nin kederi ne?” sorusunu yöneltti. Keleş, ABD’nin İran’a yönelik hasmane tavrının yeni olmadığını, 1979 Devrimi’nden bu yana devam ettiğini vurguladı.

Keleş, ABD’nin İran’dan bugün prestijiyle üç temel talebini de şöyle sıraladı:

– Uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin durdurulması ve zenginleştirilmiş uranyumun teslim edilmesi,

– Balistik füze çalışmalarına son verilmesi,

– Vekil güçler üzerinden bölgesel istikrarsızlaştırma teşebbüslerinden vazgeçilmesi.

Bu taleplerin art planında İran’ın İsrail için oluşturduğu tehdidin ortadan kaldırılması amacının yer aldığına dikkat çeken Keleş, ABD’nin haziran ayında attığı adımların ve yıllardır uyguladığı yaptırımların da bu çerçevede kıymetlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

ABD’nin İran’da, Venezuela’da olduğu üzere kendisine itaat edecek bir lideri iş başına getirme ihtimaline değinen Keleş, İran’ın siyasal yapısının buna pek uygun olmadığını söyledi. İran’da ikili bir devlet yapısı bulunduğuna dikkat çeken Keleş, bir yanda “velayet-i fakih” olarak tanımlanan manevî yapı, başka yanda cumhurbaşkanlığı makamının yer aldığı yürütme organı olduğunu hatırlattı.

Bu sistemde, Hamaney’e yönelik muhtemel bir suikast ya da kaçırma teşebbüsünün rejimi otomatik olarak çökertmeyeceğini belirten Keleş, “Sistem, birinin yerine öbür birinin geçmesi üzerine heyeti. Bu nedenle İran’ı Venezuela’daki üzere teslim almak mümkün değil” değerlendirmesinde bulundu.

ABD’nin 1979’dan bu yana İran’ı ekonomik darboğaza sürükleyerek halkı sokağa dökmeyi hedeflediğinin altını çizen Keleş, “Son periyotta protestolar yaşanmasına karşın, bugüne kadar bu stratejiden somut bir sonuç alınamadı. Yöneticiler hâlâ vazifelerinin başında” dedi.

Bu tablo karşısında ABD’nin elinde kalan en güçlü seçeneğin askeri taarruz ihtimali olduğunu belirten Keleş, ABD’nin hava kuvvetleriyle İran’daki kritik tesisleri gaye alabilecek kapasiteye sahip olduğunu söyledi. Daha evvel üç nükleer tesisin vurulduğunu hatırlatan Keleş, İran’ın bu atakların akabinde zenginleştirilmiş uranyumu tesislerden çıkardığını açıkladığını anımsattı.

Washington’ın asıl gayesinin, İhtilal Muhafızları karargâhlarını vurarak İran’da bir değişim yaratmak olabileceğini belirten Keleş, haziran ayında yaşananların bunun aksine sonuç verdiğini tabir etti ve dışarıdan gelen bir hücum karşısında İran’da birlik ve beraberliğin güçlendiğini vurguladı.

Keleş’e nazaran ABD, İran’da kesinlikle rejim değişikliğine odaklanmış durumda değil. “ABD için kıymetli olan, kendisine itaat edecek bir idarenin varlığıdır” diyen Keleş, Washington’un demokrasi telaffuzuna karşın krallıklarla, darbecilerle ve monarşilerle de iş yapabildiğini hatırlattı.

İran’ın son açıklamalarının çok sert olduğunu vurgulayan Keleş, Tahran’ın “Füzelerimin menzilinde bulunan 35-40 bin kişinin yer aldığı ABD üslerini vurabilirim” iletisi verdiğini, bu durumun ABD’yi önemli biçimde caydırdığını tabir etti.

Olası bir akının petrol piyasaları üzerindeki tesirine de dikkat çeken Keleş, İran’ın dünyanın en büyük petrol ve doğalgaz üreticilerinden biri olduğunu hatırlattı. İran’ın ziyan görmesi halinde petrol ve doğalgaz fiyatlarının süratle yükselebileceğini, Hürmüz Boğazı’nın kapanması durumunda ise dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20’sinin risk altına gireceğini belirtti.

Bu senaryoda petrol fiyatlarının varil başına 120-140 dolar düzeylerine çıkabileceğini, bunun da bilhassa güç ithalatçısı ülkeleri ağır biçimde etkileyeceğini tabir eden Keleş, ABD ve Rusya’nın ise bu durumdan görece yararlı çıkabileceğini söyledi.

“İRAN’A KOMŞU TÜM ÜLKELER ETKİLENİR”

Milli İstihbarat Akademisi Lider Yardımcısı Dr. Hakkı Uygur da İran’a yönelik mümkün bir askeri müdahalenin bölgesel ve global tesirlerine ait dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

Dr. Uygur, İran’a komşu tüm ülkelerin farklı açılardan etkileneceğini belirterek, “Irak üzerinde direkt sonuçlar ortaya çıkar. Merkezi hükümetin zayıflaması ve etnik kümelerin hareketlenmesi halinde, Türkiye ve Pakistan dahil olmak üzere birçok ülke bu süreçten etkilenir. Çatışmanın Körfez’e yayılması durumunda ise Körfez İşbirliği Kurulu (KİK) üyesi ülkeler de olumsuz etkilenir” dedi.

ABD’nin İran’a yönelik planının net olmadığını vurgulayan Dr. Uygur, İran’ın her türlü saldırıyı topyekûn savaş ilanı olarak kabul edeceğini duyurduğunu hatırlattı ve “Bu da durumu daha karmaşık hale getiriyor” sözünü kullandı.

İran’ın bilhassa hava savunma sistemleri (HSS) başta olmak üzere kimi alanlarda zayıfladığını belirten Dr. Uygur, “Ancak bu kere sürpriz ögesi olmayacağı için ABD ve İsrail’e çok daha ağır bir karşılık verme ihtimali bulunuyor” yorumunu yaptı.

Dr. Uygur, muhtemel bir ABD’nin İran’a yönelik saldırısına ait şöyle konuştu:

“Kısa vadede kolay bir rejim değişikliği pek mümkün görünmüyor. Fakat ağır bir hava bombardımanı sonucunda evvel ‘kurtarılmış bölgeler’ oluşabilir. Vakit içinde bu süreç rejim değişikliğine evrilebilir.”

Dr. Uygur, ABD’nin önemli kayıplar vermesi halinde, Trump’ın siyasi mesleğinin ağır formda etkileneceğini de kelamlarına ekledi.

Tahran idaresi ve ona bağlı vekil güçlerin (direniş ekseni) yeni bir çatışmayı büyük ihtimalle bir “varoluş savaşı” olarak değerlendireceğini belirten Dr. Uygur, “Bu yaklaşım çatışmanın yayılmasına ve uzamasına neden olabilir. İsrail de bu savaşın direkt bir modülü ve cephesi olacaktır” dedi.

“GÖÇ RİSKİ TÜRKİYE’NİN LEGAL KAYGISI”

İran Araştırmaları Merkezi (İRAM) Lideri Doç. Dr. Serhan Afacan da muhtemel bir ABD saldırısından öncelikle İran’ın etkileneceğini vurguladı. Haziran ayında büyük ölçüde İsrail tarafından gerçekleştirilen ve daha sonra ABD’nin dahil olduğu bir çatışmanın yaşandığını hatırlatan Doç. Dr. Afacan’a göre, benzer bir senaryoda İran’ın yarısı kadar etkilenecek öbür bir ülke bulunmuyor.

Afacan, mümkün bir akının öteki ülkelere tesirleri tartışılırken kamuoyunda Türkiye’nin faal rolü nedeniyle direkt amaç olacağı tarafında yorumlar yapıldığını belirtti. Türkiye’nin kesinlikle etkileneceğini tabir eden Afacan, “Ancak bu etkiyi abartmamak gerekir” diye konuştu.

Türkiye açısından en değerli riskin güvenlik ve göç olduğunu belirten Afacan, bu durumun Irak’ta sonlu, Suriye’de ise çok daha büyük ölçekte yaşandığını hatırlattı.

İran’da yaklaşık 90 milyon kişinin yaşadığını vurgulayan Afacan, “Bu nüfus dikkate alındığında ortaya çıkabilecek tabloyu kestirim etmek sıkıntı değil” dedi.

İran’da çok sayıda Afgan göçmenin bulunduğunu ve bu kümenin Türkiye üzerinden Batı’ya gitmek istediğinin bilindiğini söyleyen Afacan, İranlı nüfusun da bu tabloya eklenmesi halinde büyük bir göç dalgası yaşanabileceğini söz etti.

Afacan, bunun Türkiye’nin yasal telaşlarından biri olduğunu belirterek, İran’da kaotik bir ortam oluşması ve Tahran idaresinin ülke genelindeki denetimini kaybetmesi halinde güvenlik tehditlerinin artabileceğini vurguladı.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Al Jazeera’ya verdiği röportajda PKK için söylediği “dört ülkede var” sözünü hatırlatan Afacan, Türkiye, Suriye, Irak ve PJAK’ın bulunduğu İran’ın bu kapsamda Bakan Fidan tarafından işaret edildiğini söyledi.

PKK ve SDG içinde İranlı terörist ögelerin bulunduğunun unutulmaması gerektiğini belirten Afacan, uzun müddettir PKK içinde İranlı bir terörist nüfusun varlığına dikkat çekti.

Bu ögelerin İran içinde daha özgür bir alan bulması halinde, Türkiye’nin Kuzey Irak ve Suriye ile eş vakitli olarak İran kaynaklı bir güvenlik tehdidiyle karşı karşıya kalabileceğini fakat bu risklerin Türkiye’nin baş edemeyeceği boyutta olmadığını vurguladı.

Türkiye’nin “İran’a bir şey olursa felaket olur” noktasında olmadığını belirten Afacan, Ankara’nın asıl korkusunun bölgesel ölçekte büyük bir istikrarsızlık olduğunu, bu istikrarsızlığın Irak’tan başlayarak Basra Körfezi ve Körfez ülkelerini kaçınılmaz biçimde etkileyeceğini söyledi.

HÜRMÜZ BOĞAZI VE GÜÇ GÜVENLİĞİ

Basra Körfezi’nin dünyanın en değerli güç sevkiyat alanlarından biri olduğunu vurgulayan Afacan, muhtemel bir çatışmanın Hürmüz Boğazı’nda önemli sıkıntılara yol açabileceğini lisana getirdi.

Ayrıca Körfez ülkelerinde İran’la irtibatlı Şii toplulukların bulunduğunu hatırlatan Afacan, Lübnan, Irak ve Bahreyn’in yanı sıra Suudi Arabistan’da nüfusun yaklaşık yüzde 15’inin Şii olduğunu, bu bölgelerde yaşanabilecek huzursuzlukların güvenlik tehdidine dönüşebileceğini belirtti.

Afacan, Güney Kafkasya’da Azerbaycan’ın da denkleme dahil edilmesi gerektiğini tabir ederek, İran’daki Türk nüfusun Bakü idaresini alarma geçirebilecek sonuçlar doğurabileceğini söyledi.

İRAN-VENEZUELA KIYASLAMASI ALDATICI

İran ile Venezuela örneklerinin karşılaştırılmasının yanlış olduğunu belirten Afacan, 28 Aralık’ta İran’da protestoların hararetlendiği dönemde ABD Başkanı Trump’ın Venezuela’ya operasyon buyruğu verdiğini hatırlattı.

Bu nedenle “İran’da da gibisi bir durum olur mu?” sorularının gündeme geldiğini lakin iki örneğin hiçbir halde örtüşmediğini zira Caracas’ın denize yakın ve erişimi kolay bir kent olduğunu vurgulayan Afacan, “Tahran’a ulaşım ise son derece zor” dedi.

4 Kasım 1979’daki elçilik krizinde ABD’nin 49 çalışanını kurtarmak için düzenlediği Kartal Pençesi Operasyonu’nun Tebes yakınlarında başarısız olduğunu ve ABD’nin asker kaybettiğini anımsatan Afacan, bu nedenle Maduro’ya düzenlenene misal bir operasyonun Tahran’da da gerçekleştirilmesinin coğrafik olarak kolay olmadığını söz etti.

Suikast ihtimalinin farklı bir başlık olduğunu belirten Afacan, ABD’nin isterse teknik olarak Hamaney’e suikast düzenleyebileceğini söyledi.

Ancak bu türlü bir senaryoda, İsrail’in Hasan Nasrallah’a yönelik atağında olduğu üzere geniş bir alanın amaç alınması ve yüzlerce sivilin hayatını kaybetmesi riskinin ortaya çıkacağını vurguladı.

Afacan, “ABD bu türlü bir bedeli ödemek ister mi?” sorusunun kritik olduğunu belirterek, Hamaney’in öldürülmesi halinde İran’ı denetim altında tutabilecek hiçbir gücün kalmayacağını söz etti.

İRAN REJİMİ KOLAY YIKILMAZ

Afacan’a nazaran Trump, siyasi mesleğini büyük ölçüde Çin rekabeti ve Rusya-Ukrayna Savaşı’nı bitirme vaadi üzerine kurdu.

Uzun vadeli bir İran savaşının Trump’ın hesaplarına hizmet etmediğini belirten Afacan, yaklaşan Kongre seçimlerine ve Trump’ın kendisini “savaşları bitiren lider” olarak pozisyonlandırma gayretine dikkat çekti.

İran rejiminin dış akınla kolay kolay düşeceği tarafındaki değerlendirmelerin gerçekçi olmadığını söyleyen Afacan, rejimin içerde toplumsal dayanak problemleri yaşasa da hava akınlarıyla yıkılacak bir yapı olmadığını vurguladı ve “Rusya ve Çin’de de İran rejiminin düşeceğine dair acil bir risk algısı yok” dedi.

İran’ın nükleer silaha sahip olmadığını hatırlatan Afacan, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ve ABD istihbarat raporlarının da bunu doğruladığını söyledi.

İran’ın savunmasını büyük ölçüde balistik füzeler üzerine inşa ettiğini belirten Afacan, haziran ayından bu yana çift vardiya üretime tartı verildiğinin bilindiğini kaydetti.

Afacan, muhtemel bir çatışmada İran’ın ABD’yi mağlup edemeyeceğini ve istikrarlı bir savaş yürütemeyeceğini belirterek, “İran’ın mevcut yapılanması ve ABD karşısındaki askeri durumu bunu imkansız kılıyor” dedi.

BÖLGE ÜLKELERİ NEDEN KARŞI?

İRAM Uzmanı Dr. Oral Toğa ise muhtemel bir İran merkezli çatışmanın Pakistan’dan Türkmenistan’a, Azerbaycan’dan Türkiye’ye ve Körfez ülkelerine kadar geniş bir coğrafyayı etkileyeceğini söyledi.

Toğa’ya nazaran, İran ile bölge ülkeleri ortasında aşiret bağlarından mezhep alakalarına, güç akışlarından turizme kadar çok sayıda direkt alaka bulunuyor. Bu nedenle bölgede etkilenmeyecek tek bir ülke yok.

Dr. Toğa, bu geniş tesir alanı nedeniyle bölge ülkelerinin muhtemel bir akına net bir biçimde karşı çıktığını vurguladı.

ABD açısından İran lideri Ali Hamaney’i kaçırmanın ya da öldürmenin, “Maduro benzeri” senaryolardan çok daha yüksek maliyetli olacağını belirten Toğa, “İran’ın içi kadar dışı da dahil olmak üzere Hamaney’in özgürlüğü için ortalığı yakacak bir tablo ortaya çıkabilir” dedi.

ABD ve İsrail’in uzun müddettir uyguladığı askeri vizyonun, lideri etkisizleştirmek üzerine kurulu olduğunu söz eden Toğa, bu türlü bir senaryonun gündemde olabileceğini öngörmenin sıkıntı olmadığını söyledi.

Ancak Toğa’ya nazaran, Hamaney’i kaçırmak coğrafik olarak mümkün değil. Caracas ile Tahran’ın tıpkı şartlara sahip olmadığını belirten Toğa, “Tahran İran’ın kalbinde, ABD gemilerine ise son derece uzak bir noktada” değerlendirmesinde bulundu.

Siyasi boyutta bakıldığında, geniş çaplı bombalı bir atağın teorik olarak mümkün olduğunu tabir eden Toğa, bunun da düşük ihtimal olduğuna dikkat çekti.

Böyle bir akın için gayenin net biçimde tespit edilmesi gerektiğini vurgulayan Toğa, 12 gün süren savaş sırasında ABD ve İsrail’in neyin nerede olduğunu tam olarak tespit edemediğini, bu bilginin şahsen İsrailliler tarafından lisana getirildiğini hatırlattı. Toğa, istihbarat başarısına nazaran senaryonun değişebileceğini de kelamlarına ekledi.

İran’ın şu an için direkt bir nükleer tehdit olarak tanımlanmasının güç olduğunu söyleyen Toğa, buna rağmen “irade noktasında bir sorun olmadığını” vurguladı.

12 gün süren çatışmada kaybedilen füzelerin İran tarafından ikame edildiğini belirten Toğa, İran’ın muhtemel bir senaryoda savunma savaşı yürüteceğini söz etti.

İran’ın elindeki imkanların sırf balistik füzelerle sonlu olmadığını vurgulayan Toğa, Hürmüz Boğazı’nı kapatma ihtimali, Zagros Dağları’nın sağladığı korunak ve gibisi coğrafik avantajlara dikkat çekti.

İran’ın topyekûn bir savaşa girmek istemediğini belirten Toğa, 12 gün süren çatışmada da taarruzları savuşturmakla yetindiğini hatırlattı.

Dr. Toğa, İran Ulusal Savunma Konseyi’nin bu sürecin devam etmesi halinde “topyekûn savaşı çekeriz” bildirisi verdiğini aktardı.

İran’da rejim değişikliğinin kolay olmadığını belirten Toğa, asıl maksadın rejim değişikliğinden çok bir dönüşüm olabileceğini söz etti.

Toğa’ya nazaran, Trump’ın İran’da başarılı olması siyasi mesleğine artı yazarken, İran’ın başarılı çıkması Trump için büyük bir eksi manasına gelebilir.

İsrail’in mümkün bir İran saldırısına direkt dahil olmasının İsrail hava alanını önemli biçimde yoracağını belirten Toğa, bunun algıyı İran’dan tüm bölgeye yayacağını söyledi.

Bu durumun, çatışmayı bölgesel müdahaleler zincirine dönüştürebileceğini tabir eden Toğa, “Bu iş 12 günde bitecek bir süreç olmaz. Uzun soluklu bir devir başlar” değerlendirmesinde bulundu.

ANKARA-WASHINGTON ÇİZGİSİ BELİRLEYİCİ

İstanbul Aydın Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Canan Tercan, ABD’nin İran’a yönelik yaklaşımının sadece nükleer faaliyetlerle açıklanamayacağını belirterek, sürecin gerisinde jeopolitik ve ekonomik hesapların bulunduğunu söyledi.

Dr. Tercan, ABD’nin İran’a müdahale münasebetinin sırf zenginleştirilmiş uranyum faaliyetleri ve halkın güvenliği olarak sunulmasının eksik bir okuma olacağını vurguladı. İran’ın doğal gaz, petrol, ender elementler, altın ve demir üzere değerli yeraltı kaynaklarına sahip olduğuna dikkat çeken Tercan, ülkenin jeopolitik pozisyonunun da büyük değer taşıdığını tabir etti.

İran’ın Hazar Denizi, Hürmüz Boğazı ve Hindistan çizgisi üzerinde yer aldığını hatırlatan Tercan, dünyanın en varlıklı petrol yatakları ve verimli denizlerle çevrili olmasına karşın İran’ın yaptırımlar nedeniyle ekonomik potansiyelini kullanamadığını söyledi. Tercan, “Yaptırımlar İran iktisadını baskılarken, yurt dışındaki vekil güçlere ayrılan önemli fonlar da halk üzerindeki ekonomik krizi derinleştiriyor” dedi.

İran’ın “Güney Kafkasya’ya açılan kapı” pozisyonunda olduğuna dikkat çeken Tercan, ABD’nin hem Orta Doğu’yu hem de Sovyetler Birliği’nin bakiyesi olan Güney Kafkasya’yı denetim etmeyi hedeflediğini belirtti. Bu hattın Hazar Denizi kıyısından İran üzerinden geçtiğini kaydeden Tercan, ABD’nin Zengezur Koridoru, Azerbaycan ve Ermenistan ile yaptığı mutabakatlarla bölgede aktifliğini artırdığını söz etti.

Dr. Tercan, İran’ın Rusya ve Çin’e açılan stratejik bir hudut kapısı olduğunu belirterek, “İran’ın ABD ile birlikte hareket etmesi, Washington açısından Rusya ve Çin’e karşı son derece kıymetli” değerlendirmesinde bulundu.

Tercan’a nazaran, İran idaresinin ABD ile uyumlu hale gelmesi durumunda rejim üzerindeki baskılar ve yaptırımlar da kaldırılabilir.

Tercan, “Asıl sorun nükleer program değil. Nükleer kapasite, İsrail’i tehdit etmesi ve ABD varlığına karşı silahlı gücünü artırması bu sürecin bir parçası” derken protestoların ise tıpkı Irak’a müdahalede kullanılan “demokrasi” söylemi üzere, müdahaleyi meşrulaştırıcı bir araç olarak öne çıkarıldığını savundu.

ABD’nin İran’a muhtemel bir operasyonunun Venezuela’daki müdahalelerle kıyaslanamayacağını belirten Tercan, İran’ın vekil güçleri, askeri kapasitesi ve nükleer altyapısının güçlü olduğunu söyledi. İran’ın Orta Doğu’nun “can damarını” elinde tuttuğunu vurgulayan Tercan, mümkün bir atakta ABD üslerinin ve Körfez ülkelerinin amaç alınabileceği ihtarında bulundu.

İran’ın Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Katar ve Kuveyt üzere ülkeleri amaç almasının dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nı felç edeceğini belirten Tercan, “Bu senaryo dünya iktisadını altüst eder” dedi.

İran’ın deniz suyunu kimyasal hususlar ve uranyumla kirletme tehdidine de dikkat çeken Tercan, bunun başta Suudi Arabistan ve Katar olmak üzere bölge ülkeleri için büyük bir su ve ekoloji krizi manasına geleceğini söz etti ve “Bu cins bir kirlilik, deniz ekosisteminde onlarca yıl sürecek bir yıkım yaratır” diye ekledi.

Dr. Tercan, İran rejiminin çökmesi halinde Hizbullah, Husiler ve Haşdi Şabi üzere vekil güçlerin de dağılacağını, bunun İsrail’in Orta Doğu’da geniş bir alan üzerinde tesirini artırabileceğini söyledi. Bu durumun Orta Doğu’da haritaların yine çizilmesine ve yıllarca sürecek iç savaşlara yol açabileceği ihtarında bulundu.

Türkiye açısından muhtemel risklere de değinen Tercan, İran’a müdahalenin Suriye’de yine kaos yaratabileceğini, PJAK ve öbür terör ögelerinin Türkiye hudutlarına yönelebileceğini belirtti. Tercan, “Türkiye hem ticaretini hem de güvenliğini riske atan bu türlü bir ortamı istemiyor. Bu nedenle Körfez ülkeleriyle birlikte ABD’ye savaş çıkmaması tarafında bildiriler veriyor” dedi.

Son olarak Tercan, Türkiye’nin ABD ile İran konusunda yürüttüğü diplomatik temasların, tıpkı Körfez ülkelerinde olduğu üzere, İran’a yönelik mümkün bir askeri müdahaleyi engelleyen kıymetli faktörlerden biri olduğunu vurguladı.

Kaynak: Hürriyet