İsrail’den ABD’ye: İran’ı Artık vurmayın Demir Kubbe hazır değil

İRAN’da hayat ekonomik münasebetlerle başlayan lakin daha sonra rejim aksiliği üzerinden büyüyen protesto şovları azalarak devam ederken, ABD’nin ‘göstericilere yönelik şiddeti’ öne sürerek Tahran’a müdahalesinin önüne İsrail ve Arap devletlerinin geçtiği tez edildi. Amerikan New York Times gazetesine konuşan ABD hükümetinden yetkililer İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun 13 Ocak’ta ABD Lider Yardımcısı JD Vance, bir gün sonra da Lider Donald Trump’la telefonda görüştüğünü ve İran’a atak planlarını ertelemesini istediğini belirtti. Buna ek olarak Körfez ülkelerinden yetkililerin de bölgesel çatışma tasasıyla Washington idaresinden benzeri talepte bulunduğu aktarıldı.

DEMİR KUBBE DELİK Mİ

Gazeteye konuşan uzmanlar İsrail’in Gazze, Batı Şeria, Suriye ve Lübnan’da halihazırda askerleri bulunduğu ve iki yıl boyunca birçok cephede savaştıktan sonra, bilhassa haziran ayında 12 gün süren İran savaşının akabinde savunma mühimmat stoklarının yenileyemediğini, bunun da ülkenin meşhur Demir Kubbe hava savunma sistemi için risk teşkil ettiğine işaret ediyor. Tel Aviv’in muhtemel bir müdahalesinin akabinde İran’dan gelecek misillemenin İsraillilerin güvenliğini tehlikeye atmasından tasa ediliyor.

TRUMP: BENİ KİMSE İKNA ETMEDİ

Öte yandan Trump Körfez ülkelerinin (Suudi Arabistan, Katar, Umman) kendisini İran’a müdahale etmesini engellediği yorumlarını reddetti. Trump, gazetecilere yaptığı açıklamada, İran’daki aksiyonların epey tesir yarattığını belirterek, “Kimse beni ikna etmedi, kendi kendimi ikna ettim” dedi.

MÜDAHALE TAHRAN’A YARAR

Gelişmeler ışığında analistler de İran idaresinin protestocuları “sıradan göstericiler” ve “yabancı dayanaklı isyancılar” olarak ayıran bir telaffuz geliştirdiğini, bunun da halk üzerindeki baskıyı artırmayı ve protestoları caydırmayı amaçladığını belirtirken muhtemel bir dış müdahalenin Tahran’ın bu tezini güçlendireceğini vurguluyor.

BİNLERCE MEYYİT İDDİASI

İran’da aralık ayı sonundan bu yana süren hükümet aykırısı protestoların, son yılların en geniş çaplı şovları olduğu belirtiliyor. İran idaresinin interneti kesmesi nedeniyle sağlıklı bilgi akışı zorlaşırken, insan hakları örgütleri binlerce protestocunun güvenlik güçleri tarafından öldürüldüğünü öne sürüyor. Washington merkezli İnsan Hakları Aktivistleri, protestoların başlangıcından bu yana 2 bin 500’den fazla kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı.

MOSSAD ŞEFİ ABD’YE GİTTİ

İsrail istihbarat servisi Mossad’ın başkanı David Barnea da İran’daki geniş çaplı protestolar ve rejimin sert baskısı nedeniyle artan milletlerarası tansiyon üzerine görüşmeler yapmak üzere ABD’ye gitti. Barnea’nın Miami’de ABD Başkanı’nın Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile bir ortaya gelmesi bekleniyor. Witkoff’un, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile protestolar ve mümkün diplomasi seçenekleri üzerinde temas halinde olduğu biliniyor. Axios’a konuşan kaynaklara nazaran Barnea’nın ziyaretinin bir kısmında Lider Trump ile görüşme ihtimali de bulunuyor.

TRUMP’TAN İRAN’A TEŞEKKÜR

ABD Başkanı Donald Trump, İran’daki protesto şovlarında gözaltında olan 800 protestocunun idam edilmemesi nedeniyle ülke idaresine teşekkür etti. Trump, Truth Social hesabından, “Tüm infazların İran idaresi tarafından iptal edilmiş olmasına büyük hürmet duyuyorum. Teşekkürler” diye yazdı. Trump, 14 Ocak’ta yaptığı açıklamada da “Bize, İran’da infazların durdurulduğu bildirildi. Şu anda bir infaz planı ya da idam yok. Şayet bu türlü bir şey olursa hepimiz üzülürüz. Lakin bana ulaşan bilgilere nazaran infazlar durmuş” diye konuşmuş ve İran’ı idamların gerçekleşmesi halinde taarruz düzenlemekle tehdit etmişti.

UÇAK GEMİSİ BÖLGEYE GİDİYOR

ABD Başkanı Trump, İran’a yönelik ‘tehdit’ lisanında yumuşamaya giderek, ülkede infazların durdurulduğunu söylese de askeri müdahale seçeneğinin hala masada olduğu düşünülüyor. ABD Savunma Bakanlığı’nın bölgeye ek silah ve savunma teçhizatı sevk etmesi bu kapsamda bedellendiriliyor. Uçak gemisi “Abraham Lincoln” ve ona eşlik eden kimi savaş gemilerinin Güney Çin Denizi’nden Ortadoğu’ya hakikat ilerlediği kaydedilirken, misilleme ihtimaline karşı da hava savunma ekipmanının gönderildiği aktarıldı. Bilhassa Katar’daki El-Udeyd Hava Üssü’nü korumak emeliyle ek hava savunma sistemleri ve önleyici füzeler sevk ediliyor. Yetkililer, bu askeri yığınağın hem İran’ı protestoculara yönelik şiddetten caydırmayı hem de Trump’a daha fazla askeri seçenek sunmayı amaçladığını belirtti.

‘CENAZELER PARAYLA TESLİM EDİLİYOR’ İDDİASI

İran’daki protestolarda ölenlerin aileleri, yetkililerin cenazelerin teslim edilmesi karşılığında büyük ölçüde para talep ettiğini öne sürdü. BBC Farsça’ya konuşan kaynaklar, cenazelerin morglarda ve hastanelerde tutulduğunu; yakınları para ödemedikçe teslim edilmediğini argüman etti.  Raşt kentinde yaşayan bir aile, yakınlarının cenazesini teslim almak için başvurduğunda yetkililerin 700 milyon tümen (220 bin lira) talep ettiğini öne sürdü.

Tahran’daki Beheşt-i Zehra morgunda kimi yetkililerin, ailelere çocuklarının Besic milis gücü üyesi olduğunu ve protestocular tarafından öldürüldüğünü kabul etmeleri halinde cenazenin fiyatsız verileceğini söylediği de öne sürüldü.

RUSYA DA DEVREDE… PUTİN NETANYAHU VE PEZEŞKİYAN İLE GÖRÜŞTÜ

YENİ yılın birinci günlerinde müttefiki Venezuela ve akabinde tanker krizinde ortalıkta görünmeyerek Donald Trump atılımlarını görmezden gelen Rusya lideri Vladimir Putin, dün bir öbür müttefiki İran konusunda devreye girdi. Sırasıyla İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve akabinde İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile telefon görüşmeleri yapan Rusya lideri, İran etrafında oluşan tansiyonun diplomatik yoldan tahlili için arabulucu olmaya hazır olduğunu taraflara iletti.

DİPLOMASİ MESAJI

Kremlin Sarayı yazılı açıklama yaparak “Başkan Putin, İsrail Başbakanı ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde temel prensip ve prensipler doğrultusunda bölgenin istikrar ve güvenliği için diplomasinin devreye girmesi gerektiğini iletmiştir. Rusya’nın arabulucu rolü üstlenmeye hazır olduğu üzere öbür üçüncü ülkelerle de temasa geçmeye hazır olduğunu lisana getirmiştir” dendi. Akabinde Pezeşkiyan’ı arayan Putin “İran’ın yanınızdayız” iletisi verdi. Rusya ile İran’ın stratejik partner ülkeler olduğunu anımsatan Putin, “Biz İran içindeki buhranın bir an evvel son bulması ve tahlile kavuşturulmasından yanayız. İran iç sıkıntıları yanı sıra tüm bölgede istikrarın sağlanması için de çalışmaya hazırız” sözlerini kullandı. Putin, kelam konusu iki ülkeyle de diyaloğun süreceği iletisi verdi. – Nerdun HACIOĞLU

SONUNDA MURADINA ERDİ: İKRAM NOBEL’İ KABUL ETTİ

SEKİZ savaşı sona erdirdiğini sav ederek Nobel Barış Ödülü’nün kendisine verilmesi gerektiğini savunan fakat mükafatın ekim ayında Venezuelalı muhalif başkan Maria Corina Machado’ya verilmesiyle hayalleri suya düşen ABD Başkanı Donald Trump sonunda muradına erdi. Beyaz Saray’da evvelki gün Trump ile bir ortaya gelen Machado, “demokratik pahaların mert savaşçısı” olduğu gerekçesiyle layık görüldüğü Nobel Barış Ödülü’nü Trump’a ikram etti. Beyaz Saray tarafından yayınlanan ve Trump’ın gülümseyerek mükafatı tuttuğu görülen bir fotoğrafta, mükafatın üzerinde yer alan “(Bu ödül) Venezuela halkı ismine, özgür bir Venezuela’yı garanti altına almak için Lider Trump’ın ilkesel ve kararlı adımlarının tanınması hedefiyle ferdî bir şükran sembolü olarak sunulmuştur” tabirlerinin yer alması dikkat çekti.

?

Trump, Truth Social’dan yaptığı paylaşımda “Maria bana Nobel Mükafatı madalyasını, yaptığım çalışmaların karşılığı olarak sundu. Karşılıklı hürmetin çok hoş bir jesti. Teşekkürler Maria” dedi. Nobel Barış Komitesi ise toplumsal medya paylaşımında “Madalyalar el değiştirebilir, lakin Nobel Barış Mükafatı sahibinin unvanı değişemez” dedi.

Kaynak: Hürriyet